Pazar, 22 Kasım 2026

İngiltere’de kredi: yeni gelenler için başvuru rehberi

Mavi zemin üzerinde akıllı telefon, banka kartı, hesap makinesi ve kalem

Fotoğraf: Nataliya Vaitkevich, Pexels

İngiltere’de kredi almak için önce burada bir kredi geçmişi oluşturmanız gerekir. Türkiye’deki kredi notunuz (Findeks) İngiliz bankalarına geçmez. Experian’ın deyişiyle kredi notları sınır ötesine taşınmaz, yeni gelen biri sıfırdan başlar. Bu yüzden ilk aylarda küçük ve düzenli adımlar atmak, ileride kredi başvurularınızı güçlendirir.

İngiltere’de kredi notu nasıl oluşur?

Bankalar başvurunuzu değerlendirirken üç kredi kuruluşundan (credit reference agency) bilgi alır: Experian, Equifax ve TransUnion. Bu kuruluşlar sizin için bir kredi dosyası tutar. Dosyada seçmen kaydı, mahkeme kararları gibi kamu kayıtları, hesaplarınız ve ödeme geçmişiniz yer alır. Ayrıca son 12 ayda dosyanıza bakan şirketler ve ortak hesap açtığınız kişiler de görünür. Bilgiler genellikle altı yıl dosyada kalır.

Yeni bir hesabın puana dönüşmesi zaman alır. Experian’a göre not hesaplanabilmesi için en az üç ila altı ay aktif bir hesabınız olmalı. Kendi dosyanızı her kuruluştan ücretsiz isteyebilirsiniz; buna statutory credit report denir. Experian ayrıca Türkiye’deki kredi raporunuzu başvururken bankaya göstermenizi öneriyor. Ancak bunu dikkate alıp almamak bankaya kalmıştır.

Seçmen kaydı: Türk vatandaşları için önemli fark

Bankalar seçmen kaydını (electoral roll) adınızı ve adresinizi doğrulamak için kullanır. Ne var ki herkes kayıt olamaz. İngiltere ve Kuzey İrlanda’da İngiliz, İrlandalı, Commonwealth vatandaşları ve bazı AB vatandaşları kayıt yaptırabilir. Türkiye bu listede yer almaz. Oysa Kıbrıs Cumhuriyeti vatandaşları Commonwealth vatandaşı sayılır ve kayıt olabilir.

İskoçya ve Galler’de kural daha geniştir: ülkede kalma izniniz varsa milliyetiniz fark etmez. Kayıt hakkınız yoksa Experian dosyanıza kısa bir açıklama notu (notice of correction) ekleyebilirsiniz. Böylece neden kayıtlı olmadığınızı bankalara açıklamış olursunuz. Güncel kurallar GOV.UK’deki seçmen kaydı sayfasında yer alıyor (İngilizce).

Kredi geçmişi oluşturmak için adım adım

  1. İngiliz bir banka hesabı açın ve maaşınızı bu hesaba yatırın.
  2. Uygunsanız seçmen kaydı yaptırın; değilseniz kredi dosyanıza açıklama notu ekleyin.
  3. Telefon sözleşmesini ve elektrik, gaz gibi faturaları kendi adınıza alın, otomatik ödeme talimatıyla (Direct Debit) zamanında ödeyin.
  4. Bankanız önerirse düşük limitli bir kredi kartı alın ve borcu her ay zamanında kapatın.
  5. Hesabınızda eksiye düşme izni (overdraft) varsa limitin en fazla dörtte birini kullanın.
  6. Yeni kredi başvurularını seyrek yapın; Experian en fazla üç ayda bir başvuruyu öneriyor.
  7. Kendi dosyanızı düzenli kontrol edin, çünkü kendi raporunuza bakmak puanınızı etkilemez.

Kira ödemeleri de zamanında ve tam yapılırsa puanınıza katkı sağlayabilir. Ancak bunun için kiranın kredi dosyanıza raporlanması gerekir. Ev arıyorsanız Londra’da kiralık ev rehberine göz atın.

İngiltere’de kredi türleri: hangisi ne işe yarar?

TürNasıl işlerNelere dikkat etmeli
Kişisel kredi (personal loan)Belirli bir tutarı alır, sabit taksitlerle geri ödersinizAPR’yi ve toplam geri ödeme tutarını karşılaştırın
Kredi kartıLimit içinde harcar, her ay en az asgari tutarı ödersinizBorcu tam kapatmazsanız faiz işler
OverdraftBanka hesabınızın belli bir limite kadar eksiye düşmesine izin verilirFaiz ve ücretleri bankanıza sorun
Credit unionOrtak bağı olan üyelerin kurduğu tasarruf ve kredi kooperatifiCitizens Advice’a göre aylık faiz %3’ü geçmez; aynı bölgede yaşamak veya çalışmak gibi bir bağ gerekir
Buy Now Pay LaterFaizsiz, en fazla 12 taksit ve 12 ay15 Temmuz 2026’dan sonraki anlaşmalarda ödeme gücü kontrolü ve şikâyet hakkı var

Buy Now Pay Later anlaşmaları, kredi veren ile satıcı farklı şirketlerse FCA denetimindedir. 15 Temmuz 2026’dan önce yapılan anlaşmalar ise denetim dışında kalır. Kredi veren, ödeme gücünüzü baştan kontrol etmek zorundadır. Gelirinizi hesaplarken net tutarı esas alın; İngiltere asgari ücret rehberinde örnek bir hesap bulabilirsiniz.

Başvurmadan önce: APR, cayma hakkı ve ret

APR (Annual Percentage Rate), borcun yıllık maliyetini gösteren standart orandır. Faizi, diğer zorunlu ücretleri, süreyi ve ödeme zamanlamasını içerir. Erken kapama ücreti gibi bazı masraflar ise APR’ye dahil değildir. Kredi veren, sözleşmeyi imzalamadan önce APR’yi söylemek zorundadır. Citizens Advice’ın örneği, oranın uzun vadede ne kadar fark yarattığını gösteriyor:

£1.000, 10 yıl vadeliToplam geri ödeme
%5£1.266
%10£1.557
%20£2.191
%30£2.860

Consumer Credit Act 1974 kapsamındaki bir sözleşmeden, imzaladıktan sonra 14 gün içinde cayabilirsiniz. Parayı almışsanız geri ödemeniz gerekir; kredi veren bunun için size 30 gün tanımalıdır. Başvurunuz kredi dosyanız yüzünden reddedilirse, kredi veren nedenini ve kullandığı kuruluşu bildirmek zorundadır. Bazı kurumlar kefil (guarantor) de isteyebilir. Kefil, siz ödemezseniz borcu ödeyeceğini imzayla kabul eden kişidir. Ayrıntılar Citizens Advice’ın kredi kararları sayfasında yer alıyor (İngilizce).

Kredi dolandırıcılığına karşı kontrol listesi

  • Firmayı FCA’nın Firm Checker aracında arayın; yetkili olup olmadığını ve bu hizmet için izni olup olmadığını görün.
  • Firmanın iletişim bilgileri Firm Checker’dakiyle aynı olmalı; size verilen numarayı değil, oradakini kullanın.
  • Krediden önce “depozito”, “işlem ücreti” ya da “sigorta” adıyla £25 ile £450 arası para isteyenlere dikkat edin.
  • Hediye kartıyla (Google Play, Amazon, eBay) ya da kripto parayla ödeme istenmesi tehlike işaretidir.
  • “Kredi notunuz kötü olduğu için ücret gerekiyor” ve “ücret iade edilir” sözleri tipik bahanelerdir.
  • Beklenmedik bir anda arayıp sizi acele ettiren firmalara güvenmeyin.

Yine de bazı yetkili kredi aracıları önceden ücret alabilir. Bu durumda size firmanın adını, ücreti ve ödemenin nasıl alınacağını yazan bir bildirim göndermeleri gerekir. Şüpheli bir durumu FCA’ya 0800 111 6768 numarasından bildirebilirsiniz. Ayrıntılar FCA’nın loan fee fraud sayfasında yer alıyor (İngilizce). Türkiye’ye para gönderirken de firmayı aynı şekilde kontrol edin; bunun için İngiltere’den Türkiye’ye para gönderme rehberine bakabilirsiniz.