Lekarz GP w Anglii to lekarz rodzinny w lokalnej przychodni (GP surgery) i pierwszy punkt kontaktu z publiczną służbą zdrowia NHS. Zapisać się może każdy, bezpłatnie, bez dokumentu tożsamości, dowodu adresu czy potwierdzenia statusu imigracyjnego. Za receptę dorosły zwykle płaci £9,90 za każdy lek, ale wiele osób dostaje leki za darmo.
Jak zapisać się do lekarza GP w Anglii
Zapisz się zaraz po przyjeździe, a nie dopiero wtedy, gdy zachorujesz. Większość przychodni przyjmuje zgłoszenia online. Możesz też wypełnić papierowy formularz na miejscu. Podajesz imię i nazwisko, datę urodzenia oraz adres.
NHS mówi wprost, że do rejestracji nie potrzebujesz dokumentu tożsamości, dowodu adresu ani dowodu statusu imigracyjnego. To duża różnica w porównaniu z zakładaniem rachunku, o czym piszemy w artykule konto bankowe w UK. Przychodnia może jednak poprosić o dokumenty z innych powodów, np. by przenieść Twoją dokumentację medyczną.
Przychodnia może odmówić rejestracji tylko w kilku sytuacjach:
- nie przyjmuje nowych pacjentów,
- mieszkasz poza jej obszarem,
- wcześniej została z niej usunięta Twoja rejestracja.
W takim przypadku musi w ciągu 14 dni wyjaśnić Ci na piśmie powód odmowy. Jeśli przyjechałeś tylko na krótko, możesz zapisać się jako pacjent tymczasowy (temporary patient) na maksymalnie 3 miesiące. Zasady opisuje strona How to register with a GP surgery (po angielsku).
Jak umówić wizytę i czego się spodziewać
Wizytę umówisz przez aplikację NHS App lub stronę NHS, formularz na stronie przychodni, telefonicznie albo osobiście w recepcji. Przychodnia może jednak udostępniać online tylko część terminów. Wizyty są też możliwe w dni robocze wieczorem, między 18:30 a 20:00, oraz w soboty od 9:00 do 17:00.
Nie zdziw się, jeśli recepcja umówi Cię do pielęgniarki, farmaceuty klinicznego albo fizjoterapeuty, a nie do lekarza. To normalne w NHS, bo w przychodniach pracują różni specjaliści. Do specjalisty w NHS trafiasz zwykle przez skierowanie od GP, a nie bezpośrednio, jak prywatnie w Polsce. Szczegóły są na stronie GP appointments and bookings (po angielsku).
Recepty w Anglii: ile kosztują i kto ich nie opłaca
Opłata za receptę w Anglii wynosi £9,90 za każdy lek. Jeśli bierzesz leki regularnie, sprawdź abonament (prescription prepayment certificate, PPC). Ceny podaje NHSBSA na stronie NHS Prescription Prepayment Certificate (po angielsku).
| Opcja | Koszt | Kiedy się opłaca |
|---|---|---|
| Pojedyncza recepta | £9,90 za lek | Przy pojedynczych lekach |
| PPC na 3 miesiące | £32,05 | Od 4 leków w ciągu 3 miesięcy |
| PPC na 12 miesięcy | £114,50 | Od 12 leków w ciągu roku |
Za darmo dostają leki m.in. osoby poniżej 16 lat, osoby w wieku 16–18 lat uczące się w pełnym wymiarze oraz osoby od 60 lat. Bezpłatne recepty mają też kobiety w ciąży lub do 12 miesięcy po porodzie, ale tylko z ważnym zaświadczeniem maternity exemption certificate. Środki antykoncepcyjne są zawsze bezpłatne.
Jeśli pobierasz Universal Credit, decyduje dochód netto z ostatniego okresu rozliczeniowego. Limit to £435, a £935, gdy świadczenie obejmuje dodatek na dziecko albo na ograniczoną zdolność do pracy. Pełną listę podaje strona Free NHS prescriptions (po angielsku). O samym Universal Credit piszemy w poradniku o zasiłkach w UK.
Gdy przychodnia jest zamknięta: NHS 111, 999 i apteka
Jeśli potrzebujesz pomocy od razu, a nie możesz skontaktować się z przychodnią, zadzwoń pod numer NHS 111. Pomoże też wieczorem i w weekend, gdy przychodnia jest zamknięta. Możesz poprosić o tłumacza, więc wystarczy powiedzieć „Polish, please”. Przy objawach zagrożenia życia dzwoń natomiast od razu na 999. Źródło: When to use 111 (po angielsku).
Przy niektórych dolegliwościach nie potrzebujesz GP, bo leki na receptę może wydać farmaceuta w ramach usługi Pharmacy First. Obejmuje ona m.in.:
- liszajec (impetigo) i zakażone ukąszenia owadów, od 1. roku życia,
- ból ucha u dzieci i młodzieży od 1 do 17 lat,
- ból gardła, od 5 lat,
- zapalenie zatok, od 12 lat,
- zakażenie układu moczowego u kobiet od 16 do 64 lat,
- półpasiec, od 18 lat.
Nie każda apteka leczy wszystkie te dolegliwości, dlatego zadzwoń przed wizytą. Listę podaje strona How pharmacies can help (po angielsku).
Lekarz GP w Anglii: lista kontrolna dla Polaków
- Zapisz się do przychodni w pierwszych dniach po przeprowadzce.
- Zainstaluj NHS App, aby umawiać wizyty i zamawiać kolejne recepty.
- Spisz leki, które bierzesz, z nazwą substancji czynnej, a nie tylko polską nazwą handlową.
- Miej pod ręką najważniejsze wyniki badań z Polski, najlepiej przetłumaczone.
- Zapytaj w przychodni, czy zapewni tłumacza, jeśli słabo mówisz po angielsku.
- Sprawdź, czy przysługują Ci darmowe recepty, zanim zapłacisz za lek.
