Konto bankowe w UK założysz, gdy pokażesz dokument tożsamości, np. paszport, i dokument z Twoim adresem, np. aktualny rachunek. Jeśli bank odmówi zwykłego rachunku, bo nie masz historii kredytowej albo masz niskie dochody, zapytaj o basic bank account. Zwykle nie ma w nim opłat. Twoje oszczędności chroni FSCS do £120 000 na osobę w jednym banku.
Jakie dokumenty są potrzebne do założenia konta
Bank musi potwierdzić Twoje imię i nazwisko, datę urodzenia oraz adres. Dlatego zwykle prosi o dwa osobne dokumenty: jeden potwierdza tożsamość, a drugi miejsce zamieszkania. Tak opisuje to Citizens Advice na stronie Getting a bank account (po angielsku).
Największy kłopot mają osoby świeżo po przyjeździe, bo nie mają jeszcze rachunków na swoje nazwisko. Listy akceptowanych dokumentów różnią się między bankami, więc sprawdź ją na stronie banku przed wizytą.
| Dokument | Co potwierdza | Uwagi |
|---|---|---|
| Paszport | Tożsamość | Podawany przez Citizens Advice jako przykład |
| Aktualny rachunek | Adres | Na Twoje nazwisko i z bieżącym adresem |
| List od GP, nauczyciela lub pracownika socjalnego | Tożsamość i adres | Gdy nie masz żadnego z dokumentów, których chce bank |
| Umowa najmu, list od pracodawcy, rachunek za council tax | Adres | Zapytaj w banku, czy je przyjmie |
Rachunek za council tax dostaniesz po zgłoszeniu się do rady lokalnej. Jak to działa, wyjaśniamy w artykule council tax po polsku. Bank może też zapytać o Twój status imigracyjny, bo nie wolno mu otworzyć rachunku osobie, która potrzebuje prawa pobytu, a go nie ma.
Basic bank account: rachunek bez opłat na start
Basic bank account to podstawowy rachunek dla osób, którym trudno o zwykłe konto, np. z powodu słabej historii kredytowej lub niskich dochodów. Zwykle nie płacisz w nim żadnych opłat. Wyjątkiem może być polecenie zapłaty (direct debit), na które zabrakło pieniędzy.
- Plusy: brak opłat, karta debetowa, wpływ wypłaty i zleceń stałych.
- Minusy: brak debetu (overdraft) i książeczki czekowej.
- Dostępność: powinieneś go dostać nawet przy dawnych długach albo wyrokach sądu hrabstwa (CCJ).
- Wyjątki: przy upadłości lub historii oszustw bank zwykle odmówi.
Bank musi Ci powiedzieć, czy w ogóle oferuje taki rachunek, więc pytaj wprost. Gdy zbudujesz już historię w UK, możesz przejść na zwykłe konto z debetem.
Jak założyć konto bankowe w UK: krok po kroku
- Porównaj kilka banków i rodzaje rachunków: zwykły (current account) i podstawowy (basic).
- Sprawdź na stronie banku listę akceptowanych dokumentów.
- Przygotuj dokument tożsamości i dokument z adresem, a jeśli go nie masz, list od osoby zaufania publicznego.
- Złóż wniosek w oddziale, online albo w aplikacji.
- Podaj pracodawcy numer rachunku (account number) i sort code, aby dostawać wypłatę.
- Ustaw polecenia zapłaty za czynsz, media i council tax.
W przelewach w UK nie używa się IBAN-u, jak w Polsce. Zamiast tego podajesz sześciocyfrowy sort code, czyli numer oddziału, i ośmiocyfrowy numer rachunku. IBAN przyda Ci się natomiast przy przelewach z Polski i do Polski, więc znajdziesz go w aplikacji banku.
Później możesz zmienić bank przez bezpłatny Current Account Switch Service, który automatycznie przenosi rachunek. Regularne wpływy i terminowe płatności budują też historię kredytową, przydatną np. przy ubieganiu się o pożyczki w UK.
Gdy bank odmówi otwarcia rachunku
Bank może odmówić i nie zawsze musi podać powód. Natomiast odmowa z powodu np. rasy, płci, niepełnosprawności lub religii to dyskryminacja. Wtedy możesz złożyć skargę do Financial Ombudsman Service.
Najpierw jednak złóż reklamację w banku i daj mu co najmniej 8 tygodni na odpowiedź. Jeśli bank wcześniej przyśle ostateczną odpowiedź (letter of deadlock), nie musisz czekać. Do rzecznika zwracasz się w ciągu 6 miesięcy od tego listu albo od upływu 8 tygodni. W międzyczasie spróbuj w innym banku albo zapytaj o basic bank account.
Bezpieczeństwo pieniędzy: FSCS i oszustwa
Od 1 grudnia 2025 roku FSCS chroni depozyty do £120 000 na osobę w jednym banku. Wcześniej limit wynosił £85 000. Rachunek wspólny jest chroniony do £120 000 na każdą osobę. Uwaga jednak: banki z jednej grupy, które działają na wspólnej licencji, FSCS traktuje jak jeden bank. Gdy bank upadnie, FSCS wypłaca pieniądze w ciągu 7 dni roboczych. Szczegóły podaje strona FSCS deposit limit (po angielsku).
Jeśli ktoś ukradnie pieniądze z Twojego konta, bank powinien je zwrócić jak najszybciej, najlepiej do końca następnego dnia roboczego. Trudniej odzyskać pieniądze, gdy sam wysłałeś przelew oszustowi. Dlatego nigdy nie przelewaj pieniędzy na „bezpieczne konto” na prośbę osoby podającej się za bank. Oszustwo zgłoś w Report Fraud pod numerem 0300 123 2040.
Planujesz kiedyś wrócić do Polski? Nie zamykaj rachunku zbyt wcześnie, bo HMRC może przelać na niego zwrot podatku z UK.
