Najważniejsze zasiłki w UK to Universal Credit, czyli świadczenie dla osób bez pracy lub z niskim dochodem, oraz Child Benefit na dzieci. Polacy, tak jak inni obywatele UE, zwykle potrzebują do tego settled albo pre-settled status z EU Settlement Scheme. Podstawowa kwota Universal Credit dla osoby samotnej od 25 lat wynosi obecnie £424,90 miesięcznie, a Child Benefit na pierwsze dziecko £27,05 tygodniowo.
Najważniejsze zasiłki w UK: przegląd
| Świadczenie | Dla kogo | Gdzie wniosek |
|---|---|---|
| Universal Credit | Osoby od 18 lat, przed wiekiem emerytalnym, z oszczędnościami do £16 000 | Online na GOV.UK |
| Child Benefit | Rodzic odpowiedzialny za dziecko poniżej 16 lat, mieszkający w UK | HMRC |
| Council Tax Reduction | Osoby z niskim dochodem płacące council tax | Rada lokalna (council) |
| Darmowe recepty | M.in. niektóre osoby na Universal Credit | Warunki podaje NHSBSA |
Ulgę w council tax opisujemy w artykule council tax po polsku, a darmowe recepty w tekście lekarz GP w Anglii.
Settled i pre-settled status a zasiłki
Według GOV.UK Ty i Twoja rodzina możecie potrzebować settled albo pre-settled status, aby dostać Universal Credit. Termin składania wniosków do EU Settlement Scheme minął dla większości osób 30 czerwca 2021 roku. Spóźniony wniosek jest jednak możliwy, jeśli masz uzasadniony powód (reasonable grounds). Pre-settled status zwykle można zamienić na settled po 5 latach nieprzerwanego pobytu.
Przy Child Benefit zasady są bardziej szczegółowe. Z settled status możesz ubiegać się o to świadczenie na zwykłych zasadach. Z pre-settled status świadczenie przysługuje, jeśli:
- pracujesz i zarabiasz powyżej progu National Insurance (primary threshold) przez 3 miesiące z rzędu,
- szukasz pracy, przez okres 91 dni,
- masz wystarczające środki na utrzymanie, ale jeśli wtedy pobierasz Universal Credit, możesz nie mieć prawa do Child Benefit.
Uwaga: kalkulatory świadczeń wskazane przez GOV.UK nie dają dokładnych wyników osobom bez obywatelstwa brytyjskiego lub irlandzkiego. Dlatego przy wątpliwościach poproś o pomoc Citizens Advice. Warunki podaje strona Child Benefit: eligibility (po angielsku).
Universal Credit: ile wynosi
Universal Credit składa się z kwoty podstawowej (standard allowance) i dodatków, np. na dzieci. Obecne miesięczne kwoty podstawowe podaje strona Universal Credit: what you’ll get (po angielsku).
| Sytuacja | Kwota miesięcznie |
|---|---|
| Osoba samotna poniżej 25 lat | £338,58 |
| Osoba samotna od 25 lat | £424,90 |
| Para, oboje poniżej 25 lat | £528,34 łącznie |
| Para, co najmniej jedna osoba od 25 lat | £666,97 łącznie |
Na każde dziecko mieszkające z Tobą dostajesz dodatkowo £303,94 miesięcznie. Jeśli pierwsze dziecko urodziło się przed 6 kwietnia 2017 roku, dochodzi jeszcze £47,94. Opiekunowie osób niepełnosprawnych mogą dostać £209,34. Zwrot kosztów opieki nad dziećmi sięga 85%, maksymalnie £1071,09 na jedno dziecko i £1836,16 na dwoje lub więcej.
Praca a Universal Credit: jak liczy się pensja
Universal Credit możesz dostawać także wtedy, gdy pracujesz. Za każdy zarobiony funt świadczenie spada o 55 pensów. Niektórzy mają jednak kwotę wolną (work allowance), czyli zarobki, od których nic nie odliczają. Przysługuje ona, gdy opiekujesz się dzieckiem albo masz chorobę lub niepełnosprawność utrudniającą pracę. Wynosi £427 miesięcznie, jeśli dostajesz pomoc na mieszkanie w ramach Universal Credit, a w przeciwnym razie £710.
Przykład: samotny rodzic bez dodatku mieszkaniowego zarabia £1000 miesięcznie netto. Najpierw odejmujemy £710 kwoty wolnej, więc zostaje £290. Potem liczymy 55% z £290, czyli £159,50 i o tyle spadnie świadczenie. Zasady opisuje strona How your wages affect your payments (po angielsku). Ile wynosi minimalna stawka godzinowa, sprawdzisz w artykule najniższa krajowa w Anglii.
Child Benefit: stawki i dzieci za granicą
Child Benefit wynosi £27,05 tygodniowo na najstarsze lub jedyne dziecko i £17,90 tygodniowo na każde kolejne. Jeśli jednak Ty lub partner zarabiacie ponad £60 000 rocznie, oddajesz 1% świadczenia za każde £200 powyżej tej kwoty. Przy dochodzie ponad £80 000 oddajesz całość.
Na wakacje możesz wyjechać z dziećmi nawet na 8 tygodni. Dłuższy wyjazd trzeba zgłosić do Child Benefit Office. Jeśli natomiast Twoje dzieci mieszkają na stałe w Polsce, zasady są złożone. Zależą m.in. od daty przeprowadzki i od tego, czy płacisz National Insurance w UK. Dlatego zapytaj Child Benefit Office albo Citizens Advice, zanim złożysz wniosek.
Jak złożyć wniosek o Universal Credit: krok po kroku
- Sprawdź warunki na stronie Universal Credit: eligibility (po angielsku).
- Przygotuj dane rachunku w banku, building society albo unii kredytowej, adres e-mail i telefon. Jak założyć konto, wyjaśniamy w artykule konto bankowe w UK.
- Załóż konto online na GOV.UK i dokończ wniosek w ciągu 28 dni, bo inaczej zaczniesz od nowa.
- Jeśli nie możesz złożyć wniosku online, zadzwoń na infolinię 0800 328 5644, od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00–18:00.
- Przyjdź na spotkanie, na którym ustalisz zobowiązania (claimant commitment). Bez tego nie dostaniesz pierwszej wypłaty.
- Jeśli nie masz z czego żyć do pierwszej wypłaty, zapytaj o zaliczkę (advance). Spłacasz ją potem z kolejnych świadczeń.
